Po co wykonuje się symulację ewakuacji budynku?
Symulacja ewakuacji a bezpieczeństwo ewakuacji
Symulacja ewakuacji budynku pozwala ocenić, czy wszyscy użytkownicy zdążą opuścić zagrożoną strefę, zanim warunki (dym, temperatura, widoczność) staną się niebezpieczne. Modeluje ruch pieszych, kolejki przy drzwiach i na schodach oraz czas potrzebny na opuszczenie obiektu. Bezpieczeństwo ewakuacji w obiektach użyteczności publicznej — galeriach, biurowcach, obiektach widowiskowych — wymaga często potwierdzenia analitycznego lub symulacyjnego, zgodnie z warunkami technicznymi i wytycznymi ITB.
RSET vs ASET — czas bezpiecznej ewakuacji
Wymagany i dostępny czas bezpiecznej ewakuacji
RSET (Required Safe Egress Time) to wymagany czas bezpiecznej ewakuacji — okres potrzebny na opuszczenie budynku przez wszystkich użytkowników. ASET (Available Safe Egress Time) to dostępny czas bezpiecznej ewakuacji, zależny od rozwoju pożaru i rozprzestrzeniania się dymu. Warunek bezpieczeństwa to RSET < ASET z odpowiednim zapasem. Z symulacji pożaru (np. CFD) uzyskujemy ASET; z symulacji ruchu pieszych — RSET. W Polsce często stosuje się określenie WCBE (wymagany czas bezpiecznej ewakuacji) oraz DCBE (dostępny czas bezpiecznej ewakuacji), zgodnie z normą PD 7974-6.
Multisymulacje pożarowe i rozkład ryzyka
Multisymulacje pożarowe polegają na wielokrotnym wykonaniu symulacji dla różnych scenariuszy (np. różne lokalizacje ognia, różne krzywe rozwoju pożaru) z wykorzystaniem metod statystycznych. Generują one rozkłady parametrów DCBE i WCBE do oceny ryzyka pożarowego i pozwalają uwzględnić niepewność wejść.
- Identyfikacja wąskich gardeł (drzwi, schody) i propozycje korekt w ramach optymalizacji dróg ewakuacyjnych.
- Weryfikacja szerokości dróg ewakuacyjnych i liczby wyjść.
- Zgodność z warunkami technicznymi i wytycznymi (CNB, ITB, wytyczne ewakuacja).
Oprogramowanie do symulacji ewakuacji
Oprogramowanie Pathfinder i FDS+Evac
Oprogramowanie Pathfinder służy do symulacji ewakuacji ludzi z budynku — wyznacza czas i scenariusze ewakuacji, modelując przepływ ludzi przez pomieszczenia. FDS (Fire Dynamics Simulator) z modułem Evac łączy symulację pożaru i dymu z ruchem ewakuujących się osób. PyroSim jest graficznym interfejsem do FDS. Symulacje uwzględniają realistyczne zachowania tłumu w panice: wahania decyzji, gromadzenie się w grupach, unikanie dymu. Modelowanie ruchu ludzi w panice poprawia wiarygodność wyników dla różnych obciążeń użytkowych.
Kiedy symulacja ewakuacji jest wymagana?
Wytyczne ITB ewakuacja i wymagania prawne
Symulacja ewakuacji bywa wymagana w obiektach o złożonej geometrii, dużych powierzchniach handlowych, obiektach widowiskowych lub gdy inwestor ubiega się o odstępstwa od przepisów. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych wymaga analizy ewakuacji dla obiektów o dużej kubaturze lub wysokości, z naciskiem na WCBE. Często łączy się symulację ewakuacji z symulacją oddymiania (CFD), aby uzyskać spójną koncepcję bezpieczeństwa pożarowego. Więcej o weryfikacji systemów oddymiania w budynku znajdziesz w artykule o symulacjach CFD i oddymianiu oraz o wymiarach szachtów wentylacyjnych i systemach oddymiania.